Iedereen is, bewust of onbewust, voortdurend op zoek naar vrijheid. Ook wanneer we het niet onder woorden kunnen brengen, leeft in ons het diepe gevoel dat er méér moet zijn dan wat we nu ervaren. Onder die zoektocht ligt vaak een onbewust verlangen naar bevrijding: het verlangen om ons vrij, open, onbelemmerd en levend te voelen. Wat we zoeken, moet ons gelukkig maken, ons optillen, ons het gevoel geven dat we eindelijk ‘thuis’ zijn in onszelf. Soms noemen we dat verlichting, soms simpelweg geluk of rust. Vanuit dat verlangen gaan we op zoek naar hét middel dat ons daarheen brengt. We stellen alles in het werk om iets te vinden dat de leegte opvult en het gemis verzacht.

Maar welk middel we ook grijpen, in wezen functioneren ze allemaal als drugs. Het begrip drugs is daarbij veel ruimer dan we doorgaans denken. Het beperkt zich niet tot heroïne, cocaïne, ayahuasca of cannabis. Ook alcohol, tabak, pijnstillers en kalmerende middelen kunnen deze rol vervullen. Maar daarnaast kunnen meditatie, seks, macht, eten, gokken, relaties, films, shoppen en geld eveneens een verdovend of verdraaiend effect hebben. Alles wat we gebruiken om niet te hoeven voelen wat er werkelijk in ons leeft, kan een drug worden. Deze middelen lijken ons tijdelijk te geven wat we missen. Even ervaren we ontspanning, opluchting of extase. Het leven lijkt lichter, draaglijker, soms zelfs vervuld. Maar deze verlichting is van voorbijgaande aard. Geen enkel middel kan het diepgevoelde verlangen naar vrijheid werkelijk vervullen. Integendeel: na het tijdelijke ‘high’ keert het gemis vaak sterker terug.

Langzaam maar zeker raken we verstrikt in een verslavend patroon. We hebben steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken, terwijl de lichamelijke, emotionele en mentale schade zich opstapelt. Toch ontkennen we vaak de gevolgen van ons gedrag. We rechtvaardigen onszelf, minimaliseren de impact, of schuiven de verantwoordelijkheid vooruit. En zo storten we ons er opnieuw in, gedreven door het verlangen naar meer, meer verdoving, meer genot, meer ontsnapping. Wat we echter werkelijk zoeken, kan niet van buitenaf worden ingenomen. Vrijheid laat zich niet consumeren. Zij vraagt om een andere beweging: niet weg van onszelf, maar juist naar binnen, naar een eerlijk ontmoeten van wat er werkelijk in ons leeft. Pas daar begint een vrijheid die niet tijdelijk is, maar werkelijk bevrijdt.