We leven in een wereld vol tegenstellingen: ja tegenover nee, licht tegenover donker, goed tegenover kwaad, sterk tegenover zwak. Vaak denken we dat vrijheid betekent dat we mogen kiezen tussen deze uitersten. Maar is dat werkelijk vrijheid? Natuurlijk is het belangrijk dat we de ruimte hebben om onze eigen keuzes te maken. Toch gaat kiezen vaak gepaard met innerlijke onrust. Elke keuze is immers een ja tegen het ene en een nee tegen het andere. Dat betekent dat we grenzen trekken,  en waar grenzen ontstaan, ontstaat ook spanning: twijfel, strijd of angst.

Hoe helderder we die grenzen trekken, hoe sterker het conflict soms wordt, zowel in de wereld om ons heen als in onszelf. Hoe meer we streven naar uiterlijke vrijheid, hoe meer we tegelijkertijd kunnen ervaren hoe beperkt onze innerlijke vrijheid is. Want het voortdurende kiezen, het streven naar het ‘goede’ of het ‘juiste’, kan ons ook gevangen zetten in een eindeloze beweging van onrust. En waar innerlijke onrust is, verdwijnt vrede. Echte vrijheid begint waar innerlijke vrede ontstaat. Niet door het ontkennen van de tegenstellingen, maar door ze te doorzien.

Door te erkennen dat vrijheid en onvrijheid niet los van elkaar bestaan, ontstaat er ruimte voor een dieper inzicht: vrijheid is niet de afwezigheid van beperkingen, maar het vermogen om binnen die beperkingen in vrede met jezelf te zijn. Vaak beseffen we pas wat vrijheid is op het moment dat we haar verliezen. Het is in dat verlies dat we de werkelijke waarde gaan zien van wat we dachten te bezitten.

Zo is het ook met innerlijke vrede: pas wanneer die ontbreekt, voelen we hoe kostbaar en wezenlijk ze is. Vrijheid en innerlijke vrede zijn dus geen vaststaande einddoelen, maar processen die met elkaar verbonden zijn. Innerlijke vrede ontstaat wanneer we niet langer vechten tegen de tegenstellingen, maar ze laten zijn,  zonder oordeel, zonder verzet. Dan ontstaat er een ruimte in onszelf waarin we niet hoeven kiezen, maar eenvoudig aanwezig kunnen zijn. En dát is misschien wel de meest fundamentele vorm van vrijheid die er bestaat.